Welkom bij De verhalenbar:
op zoek naar het verhaal achter storytelling. 

Hoe journalisten de strijd om aandacht gaan winnen

Journalisten zijn bij uitstek verhalenvertellers. Maar welke verhalen vertel je in een wereld die steeds digitaler wordt? En hoe kunnen journalisten de continue strijd om aandacht winnen? Daarover ging het tijdens Storytelling in the digital age, een conferentie in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam.

 
 

Bijna elke bijeenkomst over communicatie, marketing of media start tegenwoordig met de bijna wanhopige constatering dat we leven in een ingewikkelde tijd, waarin iedereen continu is afgeleid. Aandacht trekken en vasthouden is moeilijk geworden. En dat is allemaal de schuld van die ellendige smartphones en social media.

Ook tijdens Storytellling in the digital age, georganiseerd door Stichting Verhalende Journalistiek, gaat het al snel over de continue battle for attention. Maar in plaats van af te geven op de digitale revolutie, verklaart host van de dag Amy O’Leary dat er een oplossing is: goede verhalen vertellen.

De Amerikaanse O’Leary is hoofdredacteur van Upworthy, een nieuwsblog dat aandacht geeft aan belangrijke issues door ze te verpakken in prikkelende verhalen waar mensen behoefte aan hebben. Zoals dit stuk over de slechte werkomstandigheden in fastfoodrestaurants.

Een verslag over het Europese vluchtelingenbeleid concurreert met kattenfilmpjes en de naaktfoto’s van Kim Kardashian.

'Verhalen vertellen we als journalisten al heel lang', zegt O’Leary. 'Alleen de manier waarop ze worden verspreid is veranderd. En daar moeten we ons op aanpassen.' Door verhalen op de juiste manier te presenteren, en in te spelen op de behoeftes van lezers.

En dat is iets waar nog niet alle journalisten van zijn doordrongen. Te vaak ligt alle focus nog op de inhoud. En hoewel het altijd belangrijk zal blijven, is goede inhoud geen garantie meer op succes. Want het moet de strijd aan met duizenden andere berichten in de social media feed van lezers. Hierdoor concurreert een uitgebreid verslag over het Europese vluchtelingenbeleid met kattenfilmpjes en de naaktfoto’s van Kim Kardashian. 

Maar niet alleen de manier waarop verhalen worden verspreid is veranderd. Ook hoe ze worden gemaakt.

Zo vertelt John Keefe, senior editor for Data News bij WNYC, over zogenaamde crowd-driven stories: verhalen die tot stand komen met de input van iedereen die mee wil helpen.

Via social media en Google Forms verzamelen Keefe en zijn team allerlei data, zoals op welke scholen in Manhattan metaaldetectors staan, of hoeveel sneeuw er is gevallen tijdens een sneeuwstorm. Die data zijn soms aanleiding tot een nieuw verhaal, maar kunnen ook helpen bestaande verhalen aan te vullen.

De journalist krijgt hierdoor een nieuwe rol. Noem het een story manager, iemand die niet alleen verhalen verzamelt en creëert, maar er ook voor zorgt dat ze blijven leven en doorgaan.

Er is altijd wel iemand die toevallig staat te filmen, net als er een boom op een elektriciteitskabel valt.

Ook de Amerikaanse digital media professional Edecio Martinez benadrukt de kansen van crowd-driven stories. Door het groeiende aantal betaalbare kwaliteitscamera’s is iedereen volgens hem tegenwoordig een visual storyteller. Als bewijs toont hij een heftige video van een vliegtuigongeluk, gefilmd door de Go-Pro’s van verschillende skydivers (het is ok: iedereen overleeft). En een film van een bergbeklimmer die in een lawine terechtkomt terwijl hij aan een klif hang (ook hij overleeft).

Als editor bij The Wheater Channel maakt Martinez regelmatig gebruik van dit soort ‘right place, right time-beelden’. Want er is altijd wel iemand die toevallig staat te filmen, net als er een boom op een elektriciteitskabel valt. Een prima beeld om het verhaal over een storm te verrijken.

Zo kan Martinez elk verhaal laten zien vanuit verschillende hoeken en perspectieven. En in dat kader is 360° video de nieuwste ontwikkeling. Hierbij kun je je als toeschouwer helemaal onderdompelen in een beeldverhaal. Deze techniek staat nog in de kinderschoenen, maar Martinez stuurt zijn storm chasers wel al op pad met zelfgemaakte 360° camera's.

Een inspirerende Nederlandse bijdrage aan de conferentie komt van Hay Kranen, die als newsroom developer werkt aan zogenaamde scroll stories voor Kijk Verder van de Volkskrant.

In tegenstelling tot wat veel mensen een aantal jaren terug dachten, zijn bijzondere projecten als Snow Fall en Firestorm niet de nieuwe manier van online storytelling geworden. Veel te complex en te duur. En het belangrijkste: mensen lazen het helemaal niet.

Eén ding is zeker: storytelling is een superpower.

Daarom werkt Kranen nu in een klein team om te onderzoeken op welke manier mensen het liefst verhalen willen horen of lezen. Over klimaat bijvoorbeeld, of de eerste man op de man. Daarbij geldt ‘story first’, het ontwerp staat dus altijd in dienst van het verhaal.

De kunst is volgens Kranen om alles zo simpel en overzichtelijk mogelijk te houden. Bijvoorbeeld door de verwachtingen van lezers te managen, en aan te kondigen hoe lang het duurt om een artikel te lezen. Maar ook door niet alle mogelijkheden van online ontwerp te benutten. Want dan veranderen opties voor lezers vaak juist in obstakels. 

Na een dag vol presentaties van verschillende pioniers in de verhalende journalistiek blijkt dat dé manier van verhalen vertellen in een digitaal tijdperk (nog) niet bestaat. Maar één ding is wel zeker: storytelling is een superpower.

Nu alleen nog even ontdekken hoe we die kracht precies moeten inzetten.

 

Wat we van kreeften kunnen leren over stress

"In de ideale wereld heeft elk merk een mooi verhaal. De realiteit is anders."